Fiziksel Sunucu Kiralama, Dedicated Xeon Sunucular Aylık 110 TL’den Başlayan Fiyatlarla
Fiziksel sunucu, donanımın tamamının yalnızca size ayrıldığı, başka kullanıcılarla paylaşılmayan gerçek bir bilgisayardır. Netlen’de Intel Xeon işlemcili dedicated sunucular İstanbul’daki TIER III veri merkezinde barındırılır. Paketler aylık 110 TL’den başlar, kurulum bedeli 50 TL olarak listelenir ve tüm paketlerde limitsiz trafik ile Premium DDoS koruması bulunur.
Aşağıda fiziksel sunucunun ne olduğunu, hangi iş yüklerine uygun olduğunu, paketlerin donanımını ve fiyatlarını, uzaktan yönetim imkânlarını ve doğru paket seçimini ayrıntılı biçimde ele alıyoruz. Tüm fiyat ve teknik değerler Netlen’in güncel fiziksel sunucu sayfasından alınmıştır.
Fiziksel Sunucu Nedir
Fiziksel sunucu, işlemci, bellek, disk ve ağ kartı gibi tüm donanım kaynaklarının tek bir müşteriye tahsis edildiği gerçek bir makinedir. Bu yüzden dedicated sunucu da denir. Kaynaklar sanal olarak bölünmediği için performans sabittir ve başka kullanıcıların yükünden etkilenmez. Bu özellik, onu sanal sunuculardan ayıran temel noktadır.
Bilgisayarınızı düşünün: ama bu makine bir veri merkezinde, yedekli elektrik ve soğutma ile 7/24 çalışıyor ve siz ona uzaktan bağlanıyorsunuz. Üzerine istediğiniz işletim sistemini kurabilir, tam yetkiyle yönetebilirsiniz.
Netlen’de bu sunucular kurumsal sınıf Intel Xeon işlemciler, DDR4 ECC bellek, SSD diskler ve 10 Gbit/s port altyapısıyla gelir. Sıradan bir kullanıcı bilgisayarından en büyük farkı, kesintisiz çalışma için tasarlanmış olmasıdır.
Fiziksel Sunucu Ne İşe Yarar
Yüksek ve sürekli performans gerektiren, kaynakların paylaşılmasını istemediğiniz tüm işler için kullanılır. Büyük veritabanları, yoğun trafikli web siteleri, sanallaştırma platformları, oyun sunucuları ve veri işleme görevleri tipik örneklerdir. Donanımın tamamı size ait olduğundan sonuçlar öngörülebilir olur. Bu iş yüklerinin ortak noktası, kaynakların başka kimseyle paylaşılmamasının önem taşımasıdır.
Sanallaştırma bu açıdan öne çıkar. Fiziksel sunucunuza kendi sanallaştırma yazılımınızı kurarak onlarca küçük sanal sunucuyu yönetebilirsiniz. Böylece tek bir donanım yatırımıyla farklı projeleri veya müşterileri ayrı ortamlarda barındırmak mümkün olur.
| Kullanım alanı | Neden fiziksel sunucu | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Büyük veritabanları | Yüksek RAM ve hızlı disk, sabit performans | Yedekleme ve çoğaltma planı gerekir |
| Yoğun trafikli web siteleri | Yüksek işlemci gücü ve limitsiz trafik | Önbellekleme ve optimizasyonu ihmal etmeyin |
| Sanallaştırma | Çok sayıda çekirdek ve geniş bellek | RAM genellikle ilk tükenen kaynaktır |
| Oyun sunucuları | Düşük gecikme ve sabit performans | Tek çekirdek hızı da önemlidir |
| Veri işleme ve derleme | Paralel çalışabilen yüksek çekirdek sayısı | İş yükünün paralelliğini kontrol edin |
Fiziksel Sunucu ile VDS, VPS ve Bulut Sunucu Arasındaki Fark
Fiziksel sunucuda donanım tamamen size aittir, VDS ve VPS’te ise bir fiziksel makine sanal olarak bölünerek paylaşılır. Bulut sunucu esneklik sunar ama altında yine paylaşımlı bir yapı vardır. Performansın sabit olması ve donanım üzerinde tam kontrol isteyenler için fiziksel sunucu daha uygundur.
| Özellik | Fiziksel sunucu | VDS / VPS | Bulut sunucu |
|---|---|---|---|
| Donanım | Tamamen size ait | Sanal olarak bölünmüş pay | Sanal ve esnek |
| Performans | Sabit ve öngörülebilir | Ana makinenin yoğunluğuna göre değişebilir | Genelde esnek ama paylaşımlı |
| Kontrol | BIOS ve donanım düzeyinde | İşletim sistemi düzeyinde | İşletim sistemi düzeyinde |
| Kurulum süresi | Donanım hazırlandığı için daha uzun | Genellikle çok hızlı | Genellikle çok hızlı |
| Maliyet | Daha yüksek | Daha düşük | Kullanıma göre değişir |
Hangisinin uygun olduğu, iş yükünüzün büyüklüğüne ve performans beklentinize göre değişir. Küçük projeler için sanal çözümler çoğu zaman yeterlidir.
Fiziksel Sunucu Fiyatları ve Paketleri
Netlen yedi hazır fiziksel sunucu paketi sunar ve fiyatlar Türk lirası cinsindendir. En düşük paket Eco Dedi 1 aylık 110 TL, en yüksek paket Platinum Dedi 3 aylık 600 TL’dir. Her pakette ayrıca 50 TL kurulum bedeli gösterilir. Tüm paketlerde 10 Gbit/s port ve limitsiz trafik bulunur.
| Paket | İşlemci | Çekirdek / İş parçacığı | RAM | Disk | Aylık fiyat |
|---|---|---|---|---|---|
| Eco Dedi 1 | 2x Intel Xeon E5-2680 v4 | 28C / 56T | 128 GB DDR4 | 1 TB SSD | 110 TL |
| Gold Dedi 1 | 2x Intel Xeon Gold 6138 | 40C / 80T | 128 GB DDR4 | 1 TB SSD | 250 TL |
| Gold Dedi 2 | 2x Intel Xeon Gold 6230R | 52C / 104T | 256 GB DDR4 | 2 TB SSD | 350 TL |
| Gold Dedi 3 (popüler) | 2x Intel Xeon Gold 6240R | 48C / 96T | 512 GB DDR4 | 2 TB SSD | 450 TL |
| Platinum Dedi 1 | 2x Intel Xeon Platinum 8176M | 56C / 112T | 256 GB DDR4 | 1 TB SSD | 400 TL |
| Platinum Dedi 2 | 2x Intel Xeon Platinum 8260 | 48C / 96T | 256 GB DDR4 | 1 TB SSD | 450 TL |
| Platinum Dedi 3 | 2x Intel Xeon Platinum 8270 | 52C / 104T | 768 GB DDR4 | 2 TB SSD | 600 TL |
Tüm paketlerde IPMI/KVM erişimi ve Premium DDoS koruması bulunur. Yıllık ödemede indirim imkânı Netlen’in sıkça sorulan sorularında belirtiliyor; kesin indirim oranı için sipariş ekranını kontrol edin.
Eco, Gold ve Platinum Serileri Arasındaki Farklar
Üç seri, işlemci sınıfı ve bellek kapasitesi bakımından ayrışır. Eco serisi daha ekonomik bir giriş sunar, Gold serisi dengeli bir performans verir, Platinum serisi ise en üst düzey işlemci ve en yüksek bellek kapasitesine ulaşır. Seçim, bütçenizle iş yükünüzün dengesine bağlıdır.
| Seri | Fiyat aralığı | Güçlü yönü | Uygun iş yükü |
|---|---|---|---|
| Eco Dedi | 110 TL | Ekonomik giriş, 128 GB RAM | Hafif veritabanı, test ve geliştirme, küçük sanallaştırma |
| Gold Dedi | 250 TL ile 450 TL arası | Dengeli çekirdek ve bellek, 512 GB’a kadar RAM | Orta ve büyük veritabanı, sanallaştırma |
| Platinum Dedi | 400 TL ile 600 TL arası | Yüksek çekirdek sayısı, 768 GB’a kadar RAM | Çok yoğun sanallaştırma ve bellek yoğun işler |
Bellek açısından en geniş seçenek Platinum Dedi 3 olan 768 GB’tır. Gold Dedi 3 ise Gold serisinde 512 GB RAM ile öne çıkar ve “popüler” etiketi taşır.
Çekirdek, İş Parçacığı ve Çift İşlemci Ne Anlama Gelir
Paketlerdeki 28C/56T gibi ifadeler, toplam 28 fiziksel çekirdeği ve 56 iş parçacığını gösterir. İş parçacığı sayısı, işlemcinin aynı anda yönetebildiği iş akışı demektir. Her pakette iki işlemci bulunur, bu nedenle gösterilen sayılar iki işlemcinin toplamıdır. Doğru okumak için sayıların toplam değer olduğunu bilmek gerekir.
Yüksek çekirdek sayısı, paralel çalışabilen işlerde büyük avantaj sağlar. Ama tek bir işlemi hızlandırmaz; yazılımınız tek çekirdekte çalışıyorsa daha fazla çekirdek ek fayda getirmez. Bu yüzden iş yükünüzün yapısını bilmek önemlidir.
İpucu: Çift işlemcili sunucularda bellek, işlemciler arasında bölünür. Çok iş parçacıklı veritabanı ve sanallaştırma yazılımları bunu kendiliğinden yönetir, ancak eski veya tek çekirdekli uygulamalar farklı davranabilir.
RAM, ECC Bellek ve Kapasite Planlaması
Paketlerde DDR4 ECC bellek bulunur ve miktar 128 GB ile 768 GB arasında değişir. ECC, bellekteki bit hatalarını tespit edip düzelten bir özelliktir ve kritik işlerde veri bozulmasını önlemeye yardımcı olur. Doğru kapasite, çalıştıracağınız yazılımların ihtiyacına göre belirlenir. Bu özellik, kesintisiz çalışması gereken sistemlerde güvenilirliği artırır.
Kapasiteyi planlarken önce uygulamanızın ortalama ve tepe bellek kullanımını ölçün, sonra bir güvenlik payı ekleyin. Sanallaştırma kullanacaksanız tüm sanal makinelerin toplam bellek ihtiyacını ve ana sistemin kendi payını hesaba katın.
Bellek yetersizliği, sistemin diske yazmaya başlamasına (swap) ve belirgin yavaşlamaya yol açar. Bu yüzden RAM, çoğu iş yükünde en kritik kaynaklardan biridir.
Disk Seçimi, NVMe SSD ve RAID
Netlen, donanım özelliklerinde NVMe SSD disklerden ve donanımsal RAID’den söz eder. Paket tablosunda ise disk kapasitesi 1 TB veya 2 TB SSD olarak gösterilir. RAID, birden fazla diski birleştirerek hız veya dayanıklılık sağlar. Paket bazında hangi RAID düzeninin uygulandığı sayfada ayrıca belirtilmiyor.
| RAID düzeni | Ana fikir | Güçlü yönü | Zayıf yönü |
|---|---|---|---|
| RAID 0 | Veriyi disklere bölüştürür | Yüksek hız | Bir disk bozulursa tüm veri kaybolur |
| RAID 1 | Veriyi iki diske aynen yazar | Bir disk arızasında devam eder | Kullanılabilir alan yarıya düşer |
| RAID 10 | Hız ve dayanıklılığı birleştirir | Hem hızlı hem dayanıklı | En az dört disk gerektirir |
Hangi düzenin kurulu geldiğini sipariş öncesinde teyit edin. RAID, donanım arızasına karşı koruma sağlar ama yedeğin yerine geçmez; yanlışlıkla silinen veya bozulan veri RAID’de de kaybolur.
Ağ Bağlantısı, Port Hızı ve Sınırsız Trafik
Sunucular 10 Gbit/s paylaşımlı port altyapısı üzerinde çalışır, paketlerde 100 Mbit bant genişliği ve limitsiz trafik belirtilir. Netlen ayrıca ihtiyaç halinde 100 Gbps’e kadar ek internet kapasitesi satın alınabileceğini söylüyor. Elektrik ve internet altyapısı yedekli çalışır. Bağlantının yapısını doğru anlamak, beklentiyi doğru kurmanızı sağlar.
Limitsiz trafik, aylık veri kotası olmadığı anlamına gelir. Ancak aynı anda iletebileceğiniz hız, bant genişliği ile belirlenir. Yüksek hızlı aktarım ihtiyacınız varsa ek kapasite seçeneklerini değerlendirin.
Düşük gecikme için sunucunun Türkiye’de, İstanbul’da konumlanması avantajlıdır. Özellikle Türkiye’deki ziyaretçilere hizmet veren siteler ve oyun sunucuları bundan fayda sağlar.
IPMI/KVM ile Uzaktan Yönetim
IPMI/KVM, sunucuya işletim sisteminden bağımsız olarak donanım düzeyinde uzaktan erişmenizi sağlar. Netlen’de tüm fiziksel sunucularda ücretsiz sunulur. Sunucu kapalı olsa bile açabilir, yeniden başlatabilir ve ekranını uzaktan görüntüleyebilirsiniz. Özellikle sunucuya ulaşılamadığı acil durumlarda bu erişim büyük kolaylık sağlar. Veri merkezine fiziksel olarak gitmenize gerek kalmaz.
Sayfadaki örnekte güç yönetimi, KVM-over-IP ve IPMI düğmeleri gösteriliyor ve ipmitool komutuyla güç açma örneği veriliyor. Bu araçlar, sunucuya fiziksel olarak gitmenin mümkün olmadığı durumlarda çok işe yarar.
Uyarı: IPMI arayüzü sunucunun en hassas giriş noktalarından biridir. Güçlü parola kullanın, erişimi mümkünse belirli IP adresleriyle sınırlayın ve arayüzü gereksiz yere internete açık bırakmayın.
Yönetim Paneli, Trafik ve Donanım İzleme
Panel; güç yönetimi, trafik izleme, donanım bilgileri ve sıcaklık izleme olmak üzere dört temel alan sunar. Böylece sunucunun durumunu uzaktan takip edebilir, sorun olduğunda hızlıca müdahale edebilirsiniz. Sayfadaki panel görüntüsü örnek değerlerle hazırlanmıştır. Her alan, sunucuyu uzaktan güvenle yönetmenize yardımcı olur ve sorunları erken fark etmenizi sağlar.
| Panel alanı | Ne gösterir |
|---|---|
| Güç yönetimi | Sunucuyu uzaktan açma, kapatma ve yeniden başlatma, IPMI/KVM erişimi |
| Trafik izleme | Günlük, haftalık ve aylık trafik grafikleri |
| Donanım bilgileri | CPU, RAM, disk ve ağ kartı ayrıntıları |
| Sıcaklık izleme | Sunucu sıcaklığı ve fan hızları |
Trafik grafikleri, beklenmedik artışları fark etmenizi kolaylaştırır. Sıcaklık ve fan hızı ise donanım sorunlarının erken belirtilerini yakalamanıza yardımcı olur.
Premium DDoS Koruması ve Güvenlik
Netlen’in fiziksel sunucu paketlerinin hepsinde Premium DDoS koruması vardır. Sayfaya göre bu koruma Katman 3 ve 4 düzeyindeki hacimsel saldırıları, yani UDP ve TCP flood gibi saldırıları sunucuya ulaşmadan süzmeyi hedefler. Ayrıca kurumsal düzey bir güvenlik duvarı da anılır. Her pakette yer alan bu koruma, ağ düzeyinde çalışır.
Bu koruma ağ düzeyindedir. İşletim sistemi güvenliği, uygulama güvenliği ve parola yönetimi sizin sorumluluğunuzdadır. Güncellemeleri yapmak, gereksiz servisleri kapatmak ve güvenlik duvarı kurallarını sıkı tutmak gerekir.
- Güçlü parola ve mümkünse anahtar tabanlı giriş kullanın
- İşletim sistemi ve yazılım güncellemelerini düzenli yapın
- Kullanmadığınız servisleri ve portları kapatın
- Önemli verilerinizin yedeğini sunucu dışında saklayın
- Panel hesabında iki adımlı doğrulamayı açın
Teslimat Süreci ve Kurulum Ücreti
Sipariş sonrasında sunucu donanımının hazırlanması, işletim sisteminin kurulması ve teslim adımları izlenir. Netlen, stokta hazır olan sunucuların genellikle 1 ila 4 saat içinde teslim edildiğini, özel yapılandırmalarda bu sürenin 24 saati bulabileceğini belirtiyor. Her pakette 50 TL kurulum bedeli gösterilir.
- Paketi seçin ve siparişi tamamlayın.
- Donanımın hazırlanmasını bekleyin.
- İşletim sisteminin kurulmasını bekleyin.
- Teslim bilgilerinizi alın ve IPMI veya işletim sistemi üzerinden bağlanın.
- Güvenlik ayarlarını yapıp yedekleme düzeninizi kurun.
Teslim süresi stok durumuna ve özel istekleriniz olup olmamasına göre değişir. Acil bir projeniz varsa sipariş öncesinde stok ve süre bilgisini teyit etmek mantıklıdır.
Özel Konfigürasyon Oluşturma
Hazır paketler ihtiyacınızı karşılamıyorsa Netlen’in özel konfigürasyon seçeneğiyle işlemci, RAM, disk ve diğer bileşenleri kendiniz seçebilirsiniz. Böylece belirli bir bellek miktarına ya da disk düzenine ihtiyacınız olduğunda paket sınırlarına bağlı kalmazsınız. Bu süreç genellikle standart teslimata göre biraz daha uzun sürer.
Özel yapılandırmada fiyat, seçtiğiniz bileşenlere göre belirlenir ve sayfada sabit bir değer olarak yer almaz. Doğru fiyatı ve teslim süresini konfigürasyon ekranından veya satış ekibinden öğrenebilirsiniz.
Hangi Fiziksel Sunucu Paketini Seçmelisiniz
Seçimi belirleyen üç şey vardır: gereken bellek, işlemci gücü ve bütçe. Hafif işler ve testler için Eco Dedi 1, dengeli üretim yükleri için Gold serisi, çok yoğun sanallaştırma ve bellek odaklı işler için Platinum serisi uygundur. Gerçek ihtiyacı ölçerek karar vermek en güvenli yoldur.
| İhtiyaç | Önerilen paket | Gerekçe |
|---|---|---|
| Test, geliştirme, küçük proje | Eco Dedi 1 | En düşük maliyetle donanım sahibi olmak |
| Orta ölçekli veritabanı veya sanallaştırma | Gold Dedi 1 veya Gold Dedi 2 | Daha fazla çekirdek ve bellek |
| Büyük bellek isteyen iş yükü | Gold Dedi 3 | 512 GB RAM ile popüler seçim |
| Yüksek çekirdek sayısı | Platinum Dedi 1 | 56 çekirdek ve 112 iş parçacığı |
| En yüksek bellek kapasitesi | Platinum Dedi 3 | 768 GB RAM ve 2 TB SSD |
Bu tablo genel bir yönlendirmedir. Kendi uygulamanızın kaynak kullanımı farklı olabileceği için, mümkünse önce küçük bir sürümde gerçek kullanımı ölçün.
Fiziksel Sunucuda Sık Yapılan Hatalar
En yaygın hata, ihtiyacı ölçmeden gereğinden büyük bir paket almaktır. Bu ciddi bir maliyet fazlasına yol açar. İkinci sık hata ise yedekleme ve güvenlik adımlarını ihmal etmektir; donanım arızası ya da saldırı olduğunda bu eksiklikler pahalıya mal olur. Aşağıda en yaygın hataları ve nasıl önlenebileceğini bulabilirsiniz.
- İş yükünü ölçmeden en büyük paketi seçmek
- RAID’i yedeğin yerine geçen bir koruma sanmak
- IPMI arayüzünü korumasız bırakmak
- Güvenlik güncellemelerini ertelemek
- Performans değerlerini kaydetmeden üretime geçmek
- Tek sunucuya bütün servisleri yığmak
Bu hataların tümü planlama ve düzenli bakımla önlenebilir. Sunucuyu teslim aldıktan sonraki ilk gün güvenlik ve yedekleme düzenine ayırmak, ileride yaşanacak büyük sorunları engeller.
Fiziksel Sunucu Kimler İçin Uygun Değil
Küçük bir web sitesi, blog veya basit bir kurumsal sayfa için fiziksel sunucu gereğinden fazla güçlü ve maliyetlidir. Böyle projeler için hosting veya küçük bir sanal sunucu hem daha ucuz hem daha kolay yönetilir. Fiziksel sunucu, gerçekten yüksek ve sürekli kaynak ihtiyacı olanlar için anlamlıdır.
Ayrıca sunucu yönetimi konusunda bilginiz yoksa tam yetkili bir dedicated sunucu yönetim yükü getirir. İşletim sistemi güvenliği, yedekleme ve güncellemeler sizin sorumluluğunuzda olduğundan, bu konuda destek almayı veya yönetilen hizmetleri düşünmek gerekebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Eco Dedi 1 ile Gold Dedi 1 arasındaki farkı nasıl yorumlamalıyım?
İki pakette de 128 GB RAM ve 1 TB SSD var, fark işlemcide. Eco Dedi 1, 2x Xeon E5-2680 v4 ile toplam 28 çekirdek ve 56 iş parçacığı sunar. Gold Dedi 1 ise 2x Xeon Gold 6138 ile 40 çekirdek ve 80 iş parçacığına çıkar. Gold serisi daha yeni işlemci nesline dayanır. Bütçe öncelikliyse ve iş yükünüz hafifse Eco yeterli olabilir; daha fazla paralel iş gerekiyorsa Gold daha rahat bir zemin sağlar. Fiyat farkını tek başına değil, çekirdek başına maliyet olarak da değerlendirin. Yoğun ve paralel işlerde Gold serisi birim iş başına daha verimli olabilir, hafif işlerde ise Eco’nun maliyet avantajı öne çıkar.
Çift işlemcili sunucuda uygulamam tüm çekirdekleri kullanır mı?
Bu, uygulamanın çok iş parçacıklı çalışıp çalışmadığına bağlıdır. Çift işlemcili sistemlerde her işlemcinin kendi belleği bulunur ve işlemciler arası erişim biraz daha yavaş olabilir. İyi yazılmış veritabanı ve sanallaştırma yazılımları bunu kendiliğinden yönetir. Tek iş parçacığına dayanan eski bir uygulama ise çekirdek sayısından fayda görmez. Alım öncesinde uygulamanızın paralel çalışma yeteneğini kontrol etmek, gereksiz maliyeti önler. Emin değilseniz uygulamanızın çok çekirdekte ölçeklenip ölçeklenmediğini küçük bir yük testiyle görün. Bu test, hangi pakette para harcamanın karşılığını alacağınızı net biçimde ortaya koyar.
Kurulum ücreti her ay mı alınıyor?
Netlen’in sayfasında her paketin aylık fiyatının yanında “+50 TL kurulum” ifadesi yer alıyor. Bu tutarın hangi dönemde ve nasıl tahsil edildiği sayfada ayrıca açıklanmıyor. Genellikle kurulum bedeli hizmetin açılışında bir defaya mahsus alınan bir ücret olarak anlaşılır, ancak kesin bilgi için sipariş ekranındaki toplam tutarı ve fatura detayını kontrol etmenizi öneririz. Böylece ilk fatura sizi şaşırtmaz. Bütçenizi planlarken aylık fiyatla birlikte ilk ay kurulum bedelini de toplayın. Yıllık planlarda bu bedelin nasıl hesaplandığı ise ayrıca kontrol edilmesi gereken bir ayrıntıdır.
IPMI arayüzünü internete açık bırakmak güvenli midir?
Genel güvenlik uygulamalarına göre IPMI gibi donanım yönetim arayüzleri internete doğrudan açık bırakılmamalıdır. Bu arayüzler sunucunun güç ve BIOS düzeyindeki kontrolünü verdiği için ele geçirilmesi ciddi sonuçlar doğurur. Güçlü parola kullanın, mümkünse erişimi belirli IP adresleriyle sınırlayın ve varsayılan hesapları değiştirin. Netlen’in sunduğu erişim yönteminin ayrıntıları sayfada yazılmadığı için kısıtlama seçeneklerini destek ekibinden sorabilirsiniz. Pratikte en güvenli yöntem, arayüze yalnızca bir yönetim ağı veya VPN üzerinden erişmektir. Böylece sunucunun donanım kontrolü, herhangi bir internet kullanıcısının deneyebileceği bir kapı olmaktan çıkar.
Proxmox kurarsam kaç sanal makine çalıştırabilirim?
Tek bir sayı vermek doğru olmaz, çünkü sayı sanal makinelerin kaynak ihtiyacına bağlıdır. Toplam çekirdek, RAM ve disk kapasitesini makine başına ayıracağınız paylarla bölerek bir üst sınır hesaplayabilirsiniz. RAM genellikle ilk tükenen kaynaktır, bu yüzden bellek miktarı kararı belirler. İşletim sistemi ve sanallaştırma katmanı için de bir miktar kaynak ayırmayı unutmayın. Gerçek kullanımı izleyerek sanal makine sayısını kademeli artırın. Bu hesaba disk alanını da katın; her sanal makinenin diski toplam kapasiteyi hızla tüketebilir. Ayrıca yedekleme için ayrı alan planlamak, disk dolması sorununu baştan önler.
Veritabanı sunucusunda RAM mı, disk mi, işlemci mi daha önemlidir?
Üçü de önemlidir ama çoğu veritabanı için sırası genellikle bellek, disk ve işlemci biçimindedir. Veritabanı sık kullanılan veriyi RAM’de tutarsa disk okumaları azalır ve sorgular hızlanır. Yazma ağırlıklı işlerde disk hızı belirleyici olur; bu noktada NVMe SSD önemli fark yaratır. İşlemci ise karmaşık sorgular ve çok sayıda eşzamanlı bağlantı için kritiktir. Gerçek darboğazı izleyerek hangi kaynağı artıracağınıza karar verin. Darboğaz tespiti için çalışma sırasında bellek, disk gecikmesi ve işlemci kullanımını birlikte izleyin. Veriler, hangi kaynağa yatırım yapmanın size gerçek hız kazandıracağını gösterir.
E-ticaret sitesi için fiziksel sunucu gerekli midir?
Her e-ticaret sitesi için gerekli değildir. Küçük ve orta ölçekli mağazalar genellikle bulut sunucu veya e-ticaret hosting ile rahat çalışır. Fiziksel sunucu, yüksek ve sürekli trafik, büyük ürün kataloğu, yoğun kampanya dönemleri veya veri üzerinde tam kontrol isteyen büyük mağazalar için mantıklı hale gelir. Önce mevcut ziyaretçi sayınızı, sunucu yükünü ve büyüme hedefinizi ölçün; ihtiyaç doğmadan pahalı bir donanıma geçmek gereksiz maliyettir. Bir de ölçeklenme ihtiyacını düşünün: trafiğiniz kampanya dönemlerinde katlanıyorsa kapasite planını bu tepe noktalara göre yapmak, satış kaybı yaşama riskini azaltır.
Windows Server kurarsam lisans ücreti ayrıca çıkar mı?
Netlen’in fiziksel sunucu sayfasındaki paket fiyatları donanım kiralamasını gösteriyor. Windows Server gibi lisanslı bir işletim sistemi kurulursa lisans bedelinin fiyata dahil olup olmadığı sayfada belirtilmiyor. Bu bilgi sipariş sırasında veya satış ekibinden netleştirilmelidir. Lisansız ve ücretsiz seçenekleri tercih ederseniz bu maliyeti tamamen ortadan kaldırabilirsiniz; ancak seçim, kullanacağınız yazılımların uyumluluğuna bağlıdır. Lisans maliyeti çıkacaksa bunu aylık toplam bütçeye ekleyin. Teklifi yazılı almak, ileride fatura konusunda anlaşmazlık yaşamanızı önler.
Premium DDoS varken ayrıca güvenlik duvarı gerekir mi?
Gerekir. Netlen’in sayfasına göre Premium DDoS koruması Katman 3 ve 4 düzeyindeki hacimsel saldırıları süzer. İşletim sistemi düzeyindeki güvenlik duvarı ve uygulama katmanındaki korumalar ayrıca sizin sorumluluğunuzdadır. Örneğin web uygulamanıza yönelik özel saldırılar, zayıf parolalar veya güncel olmayan yazılımlar bu korumanın kapsamı dışındadır. Katmanlı bir yaklaşım, yani ağ koruması ile sunucu güvenliğini birlikte kullanmak en sağlıklısıdır. Güvenliği tek bir katmana bırakmayın. Ağ koruması saldırı trafiğini keser, güvenlik duvarı ve güncel yazılım ise sunucunun içindeki zayıf noktaları kapatır; ikisi birbirini tamamlar.
Sayfadaki sıcaklık ve güç değerleri gerçek mi?
Netlen’in sayfasındaki örnek yönetim ekranlarında sıcaklık, fan hızı ve güç çekişi gibi değerler gösteriliyor. Sayfa, bu değerlerin örnek ve temsilî olduğunu belirtiyor. Yani belirli bir sunucunun gerçek ölçümü değil, panelin nasıl görüneceğine dair bir örnektir. Kendi sunucunuzun gerçek değerlerini, sunucu teslim edildikten sonra IPMI arayüzü veya yönetim panelinden görebilirsiniz. Gerçek ölçümle ilgileniyorsanız teslimattan sonra kısa bir yük testi yapıp panelde değerlerin nasıl değiştiğini gözlemlemeniz yeterlidir. Bu, sunucunun normal çalışma aralığını öğrenmenizi de sağlar.
Fiziksel sunucu kiralamak ile kendi donanımını satın almak arasındaki fark nedir?
Kiralamada donanım yatırımı yapmaz, aylık ücret ödersiniz ve altyapıyı veri merkezi sağlar. Kendi donanımınızı almak ise yüksek ilk maliyet, bakım ve yer gerektirir. Kiralama esneklik sağlar: ihtiyaç değişince paket değiştirmek veya bitirmek daha kolaydır. Kendi donanımınızın avantajı, uzun vadede ve çok yüksek kullanımda toplam maliyetin düşebilmesidir. Karar verirken kullanım süresini, bakım yükünü ve sermaye durumunuzu birlikte değerlendirin. Kendi donanımınızı almak istiyorsanız sunucuyu barındıracak yer, elektrik, soğutma ve ağ bağlantısını da maliyete eklemeyi unutmayın. Bu giderler çoğu zaman gözden kaçar.
Aynı lokasyonda birden fazla sunucu kiralayıp küme kurabilir miyim?
Birden fazla sunucu kiralamak teknik olarak mümkündür; ancak sunucular arasında özel bir ağ bağlantısı olup olmadığı sayfada belirtilmiyor. Küme kuracaksanız iletişim, gecikme ve ortak depolama ihtiyaçlarını önceden netleştirmeniz gerekir. Bu konu için Netlen destek ekibinden bilgi alın. Veri merkezi aynı olduğu sürece sunucular arası gecikme genellikle düşük olur, ancak bunun garanti edilip edilmediği ayrıca doğrulanmalıdır. Kümeleme yazılımlarının çoğu düşük gecikmeye ve hızlı ağa ihtiyaç duyar. Bu yüzden küme kurmadan önce sunucular arasındaki bağlantıyı mutlaka test edin.
Hangi iş yüklerinde çekirdek sayısı saat hızından daha önemlidir?
Paralel çalışabilen işlerde çekirdek sayısı öne çıkar. Sanallaştırma, derleme, video işleme, veri analizi ve çok kullanıcılı servisler buna örnektir. Tek iş parçacığına dayanan eski uygulamalarda ve bazı oyun sunucularında ise tek çekirdeğin hızı daha belirleyici olur. Netlen’in paketlerinde çekirdek sayısı yüksektir; bu yapı daha çok paralel iş yüklerine uygundur. Yazılımınızın iş parçacığı davranışını bilmek doğru paket seçimini kolaylaştırır. Karma bir iş yükünüz varsa farklı sunucu veya sanal makine kullanarak çekirdek ihtiyacı yüksek işleri tek çekirdek hızına bağımlı işlerden ayırmak verimi artırır.
Sunucuyu teslim aldıktan sonra performansını nasıl test ederim?
Önce CPU, bellek, disk ve ağ için ayrı ayrı basit ölçümler yapın. Disk testi için fio, işlemci ve bellek için sysbench, ağ testi için iperf gibi araçlar yaygın olarak kullanılır. Testleri üretim yüküne geçmeden önce çalıştırın ve sonuçları kaydedin. Böylece ileride performansta düşüş yaşarsanız karşılaştırma yapabilirsiniz. Sürekli yük testlerini yaparken sıcaklık ve güç değerlerini de panelden izleyin. Sonuçları bir tabloya yazıp aylık olarak tekrarlamak, performans sorunlarının ne zaman başladığını anlamayı kolaylaştırır. Testi yoğun saatlerde de tekrarlamak daha gerçekçi sonuç verir.
Disk sağlığını nasıl izlerim?
Disklerin kendi sağlık bilgisini raporlayan SMART teknolojisini kullanabilirsiniz. Linux’ta smartmontools gibi araçlar bu bilgileri okur ve belirli eşikler aşıldığında uyarı üretecek şekilde yapılandırılabilir. Donanımsal RAID kullanılıyorsa kontrolcünün kendi araçları da sağlık bilgisi verebilir. Düzenli izleme, bir diskin tamamen bozulmasından önce yedeklemenize ve değişim talep etmenize fırsat tanır. Yedeği ise RAID’in yerine değil, onun yanında düşünmek gerekir. Uyarı eşikleri belirleyerek yeni bir bozulma işareti görüldüğünde bildirim almanız da mümkündür. Bu şekilde sorunlar sessizce büyümeden önce fark edilir.
Aynı sunucuda web, veritabanı ve e-posta çalıştırmak doğru mudur?
Küçük ve orta ölçekli projelerde tek sunucuda birden fazla servis çalıştırmak mümkündür. Ancak bir servisin yoğun kullanımı diğerlerini etkileyebilir ve bir güvenlik açığı tüm sistemi tehlikeye atabilir. Daha sağlıklı yaklaşım, servisleri sanal makinelere veya konteynerlere bölmektir. Fiziksel sunucunun kaynakları bu bölme işlemi için oldukça elverişlidir. Büyüdükçe servisleri farklı sunuculara ayırmak da düşünülebilir. Başlangıçta sanal makineler arası kaynak sınırı koymak, birinin diğerlerinin payını tüketmesini engeller. Servislerin birbirinden bağımsız yeniden başlatılabilmesi de bakım işlerini kolaylaştırır.